Griet Vielfont heet ons welkom. SAAMO heeft als belangrijke uitdaging en opdracht: hoe kunnen we Antwerpen meer solidair maken? Ze voegt er passend en wijs aan toe: verandering komt pas in coalitie.
Eline Engelen opent het gesprek. Wat we vandaag en ook deze week meemaken zijn besparingen op de kop van gewone mensen en een kaalslag op ons collectief goed. Deze week stelden we ons op het team van HbH de vraag: wie gaat er nu aanhangen met deze drastische besparingen? En dan moet de federale besparingsronde nog komen. De hittedoden van de afgelopen zomer hebben geen enkel politiek gevolg tot op heden. Hoe kan dat?
Joeri Tijs werkt al 23 jaar bij Greenpeace
Het klimaatprobleem is ontzettend urgent en tegelijk erg diffuus, als we 3000 doden zouden verliezen in een aanslag zou ons land in rep en roer staan.
Er zijn 1001 maatregelen nodig voor een urgente transitie maar ons politiek bestel is daar niet op aangepast, de particratie viert hoogtij. Wat we nodig hebben is aanvullende democratie zoals burgerpanels in de zin van de G1000.
We moeten de status quo doorbreken, de overwinsten van de fossiele spelers zijn wraakroepend. We worden ook geconfronteerd met Amerikaanse denktanks die het klimaatdebat bewust verdraaien, minimaliseren, herframen, ridiculiseren … onze tegenstanders organiseren zich ontzettend goed.
Goed om Gramsci -Italiaanse filosoof- in herinnering te brengen: het oude is nog niet dood, het nieuwe moet nog geboren worden, in de tussentijd hebben we met monsters te maken. We leven in een tussentijdperk.
Ilse Hacketal is directeur van SAAMO Antwerpen
We kunnen ons de vraag stellen: is het voor iedereen (even) warm (geweest)? Burgers met de kleinste ecologische voetafdruk zijn het grootste slachtoffer, in de stad werden burgers uit de meest dense buurten geconfronteerd met een gebrek aan koelteplekken. Onze buurthuizen hebben airco, mensen kwamen naar de Serre om hun drinkbus te vullen. Veel publieke ruimte -terrassen, zwembaden, parken …- is bovendien gecommercialiseerd, betalend. Publieke ruimte is zo vaak uitgesloten ruimte. Armoede en ecologie komen zo pijnlijk samen.
SAAMO formuleerde een signaalnota rond de hete zomer, een van de verbijsterende beleidssuggesties was: hoe kunnen mensen aan een noodpakket geraken bij een crisis? Maar zijn mensen in armoede niet uitermate goed geplaatst en experten in overleven met een klein inkomen, in oververhitte huizen? Hoe kunnen we de kennis van burgers in armoede veel sterker betrekken in een systeemverandering?
Pascal Debruyne is verbonden als onderzoeker aan de ODISEE Hogeschool en migratie-expert
Onze overlegdemocratie die we na de tweede wereldoorlog hebben uitgebouwd en ontwikkeld zit in een fase van verval. Productie en noodzakelijke herverdeling is scheefgetrokken.
Hamvraag: hoe bewegen we ons als middenveld tussen de monsters of morbiditeiten van Gramsci? We moeten ons ervan bewust zijn dat het nog erger wordt. Ons tijdperk zouden we neoliberaal autoritarisme kunnen noemen. Mensen en zeker kwetsbare groepen worden van hun rechten ontzet. Er is wel degelijk veel geld, er is veel overheid maar het vloeit naar maatregelen die het kapitaal nog meer wind in de zeilen geeft (Oosterweel, luchthaven Deurne …). We zien ook dat de rechtsstaat wankelt. De dialoog tussen beleid en middenveld is totaal weggebrokkeld.
Het komt er op aan om beweging te vormen, we moeten netwerken maar niet op een brave manier. De milieubeweging is bvb lange tijd veel te meegaand geweest met het beleid. Vandaag zegt Bond Beter Leefmilieu wel met duidelijke stem: er is een collectieve aanval op de milieubeweging bezig. Het primaat van de politiek is zeer problematisch.
Het autoritaire is niet alleen Vlaams, federaal maar evengoed lokaal. We moeten zelf de tegenspraak organiseren, brave acties werken niet meer. Er zijn vandaag wel bewegingen lokaal die zinvol verbinden en goed vervlochten zijn. Een burgernetwerk in Aarschot rond vluchtelingen telt 150 vrijwilligers, heeft huizen ter beschikking, werkt met buddy’s die rijles geven aan mensen met een vluchtverhaal.
Vandaag worden ecologische, sociale en democratische buffers vernietigd. We leven in een radicale eindtijd beschreven door Naomi Klein.
Het maken van een tegenanalyse is zeer belangrijk zoals bij het dossier van Oosterweel.
Bijkomende Opmerkingen:
- Is er een parallel met het einde van het Romeinse rijk?
- Hoe kunnen we het overtonvenster (dominante model waarin we zitten) in een sociaal-ecologische richting duwen?
- Hoe is het mogelijk dat publieke diensten na deze catastrofale zomer verder worden afgebouwd? Welke verhalen kunnen we plaatsen tegen de zwarte nul van Diependale?
- Beweging maken doe je in het werkveld, aan de basis. Hoe krijgen we het debat terug in de samenleving? Hoe kunnen we de Klimaatmars van 11 oktober veel meer verbinden met de dag van armoede en extreme uitsluiting op 17 oktober?
- We moeten weer meer doorpraten.
Truike werkt bij Vredesactie en krijgt de vraag waarom vrede en politiek zo in het defensief zitten …
Instellingen worden vandaag sterk uitgehold en verzet wordt onmogelijk gemaakt.
Wij als Vredesactie zijn politiek afgerekend, we vallen terug op 2,4 FTE. Het is een triest bewijs dat ons verzet (oa rond dossier Vlaamse wapenleveringen) wel degelijk werkt.
Investeren in militarisering staat haaks op investeren in een rechtvaardige klimaattransitie. Legers wereldwijd hebben een gigantische ecologische voetafdruk. De C02 uitstoot van het Amerikaanse leger staat gelijk aan de C02 uitstoot van 150 landen!
Oorlogen leiden altijd tot ecologische vernietiging. Milieudestructie en militarisering zijn noodzakelijk voor het kapitalisme. De groeidwang zorgt ook dat er een strijd bezig is rond schaarse grondstoffen die op zijn beurt weer nieuwe oorlogen en conflicten initieert.
Het is belangrijk om de verwevenheid van al deze fenomenen in zijn geheel te zien.
KANTELING NAAR EEN HOOPVOL TWEEDE DEEL VAN HET DEBAT
1. We moeten meer samenwerken, veel organisaties zijn vandaag wakker geschud. Veel organisaties zijn zich bewust van de globale strijd, de tegenmachtcoalitie is daar een mooi voorbeeld van.
2. De strijd van jongeren tegen dienstplicht is ook volop bezig. Op 20 november wordt een campagne Service for Peace gelanceerd. Het overleg tussen sectoren daarover vindt wel volop plaats. Op 22 november is er een tweede editie van Welfare not Warfare in Brussel.
3. Greenpeace stelt vast dat het Belgische middenveld tegen bvb de Wet Quentin wel sterk georganiseerd is , ook met de Waalse vleugel en steun van de vakbonden. De radicale flank van het middenveld staat heel erg onder vuur maar de pragmatisten moeten beseffen dat zij de volgende in rij zijn als ze zich niet solidair opstellen
4. Er wordt vandaag veel actiever gelinkt dan vroeger. Er zijn nu bvb allianties tussen Europese brandweervakbonden en klimaatorganisaties. We moeten wel beseffen dat we nog maar aan het begin van de aanvallen staan.
HOE BELANGRIJK IS 9 OKTOBER?
1. Goed om zien dat vakbonden terug bewegingen worden, de brede scoop van Bert Engelaar van ABVV is daar een mooi voorbeeld van. ABVV communiceert vandaag ook moedig rond migratie, afbouw democratie …
2. We moeten blok vormen tegen de onderbescherming van veel burgers, tegen het zombiekapitalisme, er is politieke veerkracht nodig. De welvaartsmythe van extreem rechts wordt gretig door het centrum gedeeld (idee dat nieuwkomers voorrang krijgen bij sociale woningen of uitkeringen op de autochtone bevolking bvb).
3. Goed om te beseffen dat we al 22 maanden bezig zijn met acties tegen Arizona.
4. In een Oikosartikel heeft Pascal geschreven dat het nieuwe wel degelijk wordt geboren, (zie case vzw Onze Thuis in Aarschot, zie de Refugee Walk van 4 oktober die bijna 900.000 euro oplevert …)
5. Ook coalities met burgerbewegingen moeten we maken (we’ll take them to court uit de VS is daarbij inspirerend).
WAT IS ER NODIG VANDAAG? HOE KUNNEN WE DE STRIJD DEMOCRATISEREN?
1. SAAMO zet volop in op community organising. In de Serre wil SAAMO zoveel mogelijk verbinding maken met andere sociale bewegingen
2. SAAMO is betrokken bij 21 03, 8 05, 17 10, we verbreden voortdurend
3. SAAMO is betrokken bij de coalitie Humaan OCMW-beleid, bij de Woonzaak, bij de coalitie Iedereen Beschermt met de kapotte paraplu als symbool, van microverhalen naar macro-analyse !
4. SAAMO wil werken met sociaal-artistieke projecten om debatten weer IN de samenleving te brengen, interventies in de publieke ruimte kunnen daarbij van dienst zijn …
5. Durven staken als sociaal werkers is ook een issue …
6. In de klimaatmiserie moeten we rouw ook een plek geven, we gaan immers nog mensen en waardevolle natuur verliezen. Tegelijk moeten we werken aan verbeelding. In de Krook in Gent was er deze week een oefening rond Gent 2050, in welk soort stad én samenleving komen we in 2050 terecht? Hoe kunnen we als stad veerkrachtiger worden tegen 2050 vraagt ook collectieve verbeeldingskracht. Welke win wins moeten we vandaag realiseren voor een leefbare toekomst?
7. Belangrijk om ook aan ‘community care’ te doen. Het geweld tegen Palestinademonstranten illustreert dat. Zeer belangrijk om plekken te creëren om samen te komen.
8. De samenleving radicaal herdenken is ook: de militarisering van de geesten tegenhouden (het leger wordt bvb als heel sexy voorgesteld …)
VRAGEN UIT HET PUBLIEK
1. Creëren van wanhoop is ook een wapen van de regering, hoe kunnen we defaitisme doorbreken om te mobiliseren. Met welke argumenten?
- In onze communicatie moeten we meer eigen verhalen brengen ipv alleen maar in het defensief gaan.
- We communiceren te weinig de kleine veranderingen die er al zijn, aan opbouwwerkers geeft Ilse vaak de boodschap dat je niet van 1 naar 10 kan geraken maar van 1 naar 2 … terug de tussenstappen zichtbaar maken.
- We moeten weer veel meer terug naar vorming en systeemanalyse; vorming zijn we uit het oog verloren. De bevolking terug politiseren.
- Als we onderzoek doen, doen we dat voor de samenleving, niet voor de beleidsmakers …
- Niets mis met de vraag What’s in it for me? – links populisme …
2. Hoe kan Antwerpen leren van de manier waarop in Gent het sociale en ecologische wordt verweven met elkaar?
- Het Gents Milieufront drukt zich uit in een alledaagse taal.
- De hittecrisis gaat over: heb ik een koerke? Is er een park?, waarom kan je geen eieren eten op linkeroever van eigen kippen? (PFAS niet in een technocratische taal gieten …), het is erg belangrijk om in een minder complexe en abstracte taal te spreken.
- De Grootouders voor het Klimaat willen 50 jongeren en 50 ouderen laten nadenken over het Vlaamse Klimaatbeleid.
OPROEP VOOR 21 MAART
Op de Internationale dag tegen racisme willen we terug met 10.000 in Brussel samenkomen. Oproep om het platform te versterken, mee te helpen om een visietekst te schrijven, communicatief te helpen … zie Platform 2103
UITSMIJTER VAN MARIJKE PERSOONE
Marijke leest voor uit haar nieuw boek waarbij tien vrouwen getuigen over veerkracht: Veerkracht valt niet uit de sterren. Het boek wil het ongeloof in morgen wegwerken. De getuigen tonen wat stem kan doen en wat stem kan worden: hoop die angst verslaat en die je leert op te staan.