Op het congres geestelijke gezondheidszorg van 8 september 2026 gaven we met de werkgroep Zorg om Zorg een sessie over onze visie op de zorg voor mentaal welzijn.
Vanuit onze burgerdialogen brachten we drie inzichten mee, gelinkt aan concrete ervaringen en goede praktijken die aansluiten op het congresthema: Van machteloosheid naar kansen.
We begonnen bij onze overtuiging dat de professionele GGZ niet alleen antwoord kan bieden op de hoge nood. De wachtlijsten voor psychologische hulp lijken alsmaar toe te nemen en terwijl de vraag naar professionele hulp groeit zorgt dat voor machteloosheid, bij zorgvragers, naasten én zorgverleners.
We nodigden de deelnemers uit mee te reflecteren in de zaal, naar aanleiding van een drietal van onze inzichten op basis van diverse ervaringen en praktijken.
- Zorg vraagt samen op weg gaan, over langere tijd.
Hilde deelde haar ervaring: hoe ze naar hulp zocht voor haar dochter en hoezeer haar vertrouwen beschadigd werd door de afstandelijkheid van professionals die haar als moeder niet ondersteunden en haar niet betrokken bij de zorg. Haar getuigenis maakte pijnlijk duidelijk waarover het gaat.
Leven met een psychische kwetsbaarheid blijkt een levenslang proces, voor de persoon zelf én de naasten. Ook zij hebben recht op zorg en aandacht van de hulpverleners. We hebben van elkaar geleerd dat herstel geen kwestie is van kortdurende, gespecialiseerde interventies alleen. - Ggz is geen zorg van de ggz alleen.
Katrien deelde hoe de Geelse Gezinsverpleging al eeuwenlang toont dat zorg in de gemeenschap kan, met de ggz-professional als bescheiden ondersteuner. Die traditie is sinds 2023 erkend als werelderfgoed.
Sabine vertelde hoe ze in Gent zag dat mensen openbloeien op laagdrempelige plekken en hoe naasten, buurtbewoners en vrijwilligers daar volwaardige partners in zijn, naast de professionelen uit welzijnswerk in samenwerking met ggz.
In plaats van iedereen door de trechter van de professionele zorg te duwen, kunnen we in de samenleving hulpbronnen zoeken. - Ggz vraagt publieke dialoog.
Met Philippe Delespaul – zie onze presentatie – menen wij dat de zorg voor mentaal welzijn een dialoog vraagt tussen verschillende perspectieven, waarin ieders deelexpertise even relevant is. Precies wat we doen met onze burgerdialogen, waarin we aansluiten op praktijken van zingevende en verbindende zorg.
Om dit te realiseren is een andere organisatie en financiering van de zorg nodig. En een beleid dat sociale grondrechten garandeert als wonen, onderwijs, zorg, een menswaardig inkomen, … en niemand uit de boot duwt. De voorzitster van het Congres spreekt van “Health in all policies”.