Op 1 maart 2026 kwam Hart boven Hard samen bij OPEK in Leuven voor een boeiende Hartslag, onze driejaarlijkse ontmoetings- en vormingsdagen. Het thema was dit keer: burgers in beweging.
Het werd een warme, strijdbare en inspirerende dag. Mensen uit verschillende hoeken kwamen samen met één gedeelde overtuiging: we staan niet machteloos. Overal ontstaan initiatieven, collectieven en bewegingen die tonen dat verandering wél mogelijk is — als we ze samen dragen.
De voormiddag startte met vier burgerbewegingen die elk hun verhaal brachten. Geen theorie, maar ervaringen van mensen die zich organiseren, zich uitspreken en in actie komen.
Luk Groffy van Sociaal Werk Actienetwerk (SWAN) vertelde hoe sociaal werkers zich niet alleen binnen hun job, maar ook daarbuiten inzetten voor sociale rechtvaardigheid en de rechten van hun cliënten.
Bekijk hier de presentatie van Luk: link.
Evelyn Morreel van Collecti.e.f 8 Maars Leuven liet zien hoe ze samen met feministische en middenveldorganisaties bouwen aan een jaarlijkse vrouwenstaking en aan een brede, strijdbare beweging voor gelijkheid.
Bekijk hier de presentatie van Evelyn: link.
Joke Claessens van Hart boven Hard Zorg bracht een krachtig pleidooi voor burgerinitiatief in de zorg. Vanuit concrete ervaringen werden pijnpunten benoemd, maar ook mogelijkheden. Want verandering begint vaak bij mensen die weigeren zich neer te leggen bij hoe het is.
Ook Marc Alexander van VAKS gaf een inkijk in hun acties tegen de nucleaire industrie en hun inzet voor een duurzame en rechtvaardige toekomst.
Hij geef nog graag dit artikel mee: link.
Daarna nam Pascal Debruyne het woord met een lezing die binnenkwam. Hij schetste hoe autoritaire tendensen in Vlaanderen al langer groeien, en hoe de ruimte voor middenveld en burgerinitiatief steeds meer onder druk staat. Maar zijn boodschap was tegelijk helder en hoopvol: zonder verzet verandert er niets — en verzet begint van onderuit.
Bekijk hier de presentatie van Pascal Debruyne: link.
In beweging, ook in de namiddag
In de namiddag gingen we zelf aan de slag. In workshops, gesprekken en ontmoetingen werd verder gebouwd op de energie van de ochtend.
Tijdens de stadswandeling door Leuven ontdekten we verschillende burgerinitiatieven en grassrootsprojecten in de stad. Van maakplekken tot kunstenaarsateliers, van jeugdhuizen tot sociale collectieven — overal werken mensen aan een andere samenleving. De zon hielp, maar vooral de gesprekken gaven energie.
Bekijk hier de stops van de wandeling:
- Leuven River Upcycling | Maakleerplek | Vaartkom
- Fiere Margriet | street art van Stina De Roeck | Lüdenscheidsingel
- Groen Geluk | Stelplaats | Diestsepoort 15
- Jeugdhuis Sojo | Sojo vzw en Leuven Anarchistische Groep | Eenmeilaan 35
- Het Groot Ongelijk | coöperatief café | Diestsesteenweg 97
- Friends of Palestinian Circus | Hal 5 | Diestsesteenweg 104
- Jeanne Devosplein | Collectief 8 Maars Leuven | Benedenplein
- Joseph Thabang Palframan | Cas-co | Vaartstraat 94
- Eerstvolgende expo is op 24 Mei in Kunsthal Mechelen
In de workshop rond motivatie en draagkracht stonden we stil bij een herkenbare vraag: hoe blijf je geëngageerd zonder op te branden? Engagement vraagt energie, maar ook zorg voor jezelf en voor elkaar. Grenzen stellen is geen zwakte, maar een voorwaarde om het vol te houden.
In een andere workshop zochten we naar manieren om bewegingen sterker met elkaar te verbinden. Want we staan voor dezelfde uitdagingen, en we winnen aan kracht wanneer we samenwerken in plaats van naast elkaar te werken. Lees hier het verslag van de workshop.
Wat bleef hangen na deze Hartslag?
Dat er veel onrust is, maar ook veel beweging.
Dat er veel druk is, maar ook veel verzet.
En vooral: dat hoop groeit wanneer mensen elkaar vinden.
Bedankt aan iedereen die erbij was!
Bedankt aan onze sprekers: Evelyn Morreel, Joke Claessens, Luk groffy, Marc Alexander en Pascal Debruyne.
Bedankt aan Inne voor de foto’s.
